woensdag 24 februari 2010

Il Postino


De film Il Postino (1994) is nog eens een klassieke prent uit de goede oude doos. De film, geregisseerd door Michael Radford (The Merchant of Venice), is gebaseerd op het boek ‘De postbode van Neruda” van de auteur Skarmeta. De locatie en sfeer doet je helemaal terugdenken aan ‘The old man and the sea’. De film won een Oscar voor beste muziek en de hoofdrolspeler (Massimo Troisi) werd genomineerd voor een Oscar ‘beste acteur’.

De film vertelt het verhaal van Pablo Neruda. Deze werd in de jaren 50 verbannen uit zijn thuisland Chili, omwille van zijn communistische sympathieën. In tegenstelling tot de realiteit, waar hij naar Argentinië vluchtte, verhuist de dichter in de film naar het romantische Siciliaanse eiland Salina. Daar waar het gat van Pluto nog nooit zo aantrekkelijk leek, was hij gedoemd de rest van zijn dagen te slijten.

Al snel brengt de aanwezigheid van de wereldbefaamde liefdesdichter het dorp in rep en roer. Zo sluit Neruda vriendschap met zijn postbode Mario Ruoppolo (Massimo Troisi) die de taak had de ontelbare brieven geadresseerd aan de dichter af te leveren.


“Daar in het huis van mijn vader, waar de dagen trager waren”


Enkel deze quote kan beschrijven welke gevoel de film Il Postino teweegbrengt. De regisseur brengt op een geniale manier de kalmte en bewonderenswaardige eenvoud van het Italiaanse kustdorpje in beeld. Zachtjes op het ritme van de toestromende golven, wordt de kijker meegezogen in dit aandoenlijke verhaal over vriendschap, liefde en eenvoud.

De film is eigenlijk een aaneenschakeling van woordspelen en metaforen. De postbode Mario wil immers vriendschap sluiten met de befaamde dichter, zodat deze hem kan leren het hart te veroveren van plaatselijke schone Beatrice. Mario hoopt dat Neruda hem zal inwijden tot de geheimen van het woord en de poëzie.

Het is niet enkel het kader van de Middellandse Zee en de gezellige muziek die de film zo meeslepend maakt. Het is de hoofdrolspeler Mario wiens schuchtere blik en trage woorden een diep verlangen uitspreken tot meer dan alleen het vissersbestaan. Achter zijn droevige ogen schuilt een gevoelige ziel die openbloeit met de komst van Neruda.

Pablo Neruda beslist immers Mario te leren dichten. In hun conversaties en verbale steekspellen rollen metaforen over de lippen zoals:

Sta daar niet zo onbeweegelijk als een mast, vastgenageld als een speer, stiller dan een porseleinen kat.


Haar glimlach ontvouwt zich als een vlinder op haar lippen


De film verheerlijkt de kracht van het woord. Poëzie dient immers om met woorden een bepaald sentiment op te roepen, het woord fungeert hier als de open kier tot het hart. Poëzie is ook geen bezit van wie het schrijft, het is de eigendom van wie het nodig heeft. Het is zowel melancholisch als krachtig.

Het beste voorbeeld van de kracht van het woord is het verhaal van Neruda zelf. Hij was op dat moment misschien de bekendste dichter uit de wereld, maar ook één van de bekendste communisten. Nadat het communisme echter verboden werd in Chili moest Neruda vluchten. Hij was immers politiek invloedrijk door zijn dichtbundels gericht op de verheerlijking van de arbeid en de burger. Het is pas wanneer hij jaren later de Nobelprijs voor literatuur ontving dat hij terug mocht keren naar Chili.

Toen hij stierf had Pinochet pas zijn militair regime geïnstalleerd, en verbood de Chilenen toegang tot zijn begrafenis. Toch kwam een massa mensen, ondanks de avondklok, de straten op. Dit geldt tot vandaag als het eerste teken van verzet tegen het regime van Pinochet.

Zo zien we dat woorden veel meer zijn dan enkel inkt op papier. Het is een machtig wapen voor diegene die het hanteren kan. Mario slaagt er dan ook in het hart te winnen van zijn Beatrice, geholpen door de poëzie van Neruda.

Il Postino, gevuld met personages zo weggelopen uit de Bertoli reclame, biedt een uniek beeld op de eenvoudige, doch sterke vriendschap tussen Mario en Neruda. Het is in de eenvoud van het leven, en de eenvoud van het woord dat ze elkaar vinden. Op het einde van de film toont de regisseur een gedicht van Neruda vanwaar de laatste zin altijd zal blijven echoën.

“Het geluid uit de kapperzaak doet me luidop schreeuwen,

Ik ben het moe een mens te zijn….”

Deze laatste zin blijft aan je plakken wanneer je volgend feit in het achterhoofd houdt. Het hoofdpersonage identificeerde zichzelf in de film met deze versregel, en 12 uur na het afsluiten van de laatste scène stierf acteur Massimo Troisi in het echte leven. Dit alles maakt van Il Postino een meesterwerk, dat zelfs 16 jaar na datum nog steeds kan doen lachen als huilen.

dinsdag 9 februari 2010

De Griekse tragedie en de rol van governance


De laatste weken zijn de Europese kranten volgedrukt over de precaire economische situatie in Griekenland. Ik zal even eerst kort de context schetsen.

Griekenland heeft vorig jaar een begrotingstekort geboekt van bijna 13 %(!) van het bbp
, dit waar de Maastrichtnormen een tekort van maximaal 3% toelaten. Verder heeft het een schuld die boven 115% van het bbp stijgt en een tekort op de lopende rekeningen van 14% van het bbp. De Olympische Spelen, waar elk gastland iedere vier jaar zo hard voor moet strijden, is een bittere economische pil geworden, in combinatie met een oncompetitieve economie.

Het probleem is niet zozeer het Griekse staatsfailliet, het probleem ligt hem in de domino-effecten die deze meebrengt. Zo zien we dat de Europese beurzen prompt bloedrood begonnen kleuren eenmaal het Griekse tragedie onafwendbaar bleek te worden. Maar het probleem is niet enkel Griekenland.

Ook Spanje blijkt stilaan ‘het nieuwe Griekenland’ te gaan worden. De Madrileense beurs kreeg immers ook zware klappen na het Griekse failliet. In twee dagen tijd verloor de Ibex, de index voor Spaanse waarden, 7,9%. Maar dit is nog niet het ergste probleem. De werkloosheid in Spanje evolueert immers naar een werkloosheid van 4 miljoen mensen, welke een werkloosheid van 20% van de actieve beroepsbevolking uitmaakt. Het begrotingsoverschot is in minder dan twee jaar tijd veranderd in een tekort van 11,4 procent. Terwijl de regering de eerste klappen van de crisis opving met een injectie van overheidsgelden, is nu de bodem van de schatkist bereikt.

Het lijkt erop dat de schulden die banken hebben opgestapeld doorheen de financiële crisis en die zijn overgenomen of betaald door de overheden stilaan zijn tol beginnen te eisen. De Staatsfinanciën komen onder druk te staan en worden in landen zoals Griekenland en Spanje stilaan onhoudbaar. De problemen van de financiële crisis zijn gewoon doorgeschoven, en indien deze niet gepaard zijn gegaan met ingrijpende maatregelen op de overheidsfinanciën, dreigen ontspoorde overheidsfinanciën. Dit begint zo stilaan te rieken naar een ‘Road to perdition’.

Het frappante is de rol die Europa speelt ten aanzien van deze situatie. Landen zoals België; Griekenland en Spanje zijn toegetreden tot de Eurozone onder voorwaarde van de dwingende Maastrichtnormen. In die periodes namen zulke landen dan ook ingrijpende en structurele maatregelen die de overheidsfinanciën moesten klaarstomen tot een toetreding tot de Eurozone. Wanneer we dit uit het perspectief van de zogenaamde ‘Governance’ gaan bekijken zien we dat de EU erin slaagde lidstaten in het economische gareel te houden door middel van de ‘carrot stick’ benadering. De beloning voor de volgehouden economische inspanning was de Euro.

Nu zien we echter dat deze positieve stimulus is weggevallen eenmaal de Eurozone een realiteit geworden is. De lidstaten zijn de economische adviezen van de Europese Commissie in wind gaan slaan, mede uit electorale overwegingen. Vroeger kon men immers noch ‘onder het mom van Maastricht’ besparingen doorvoeren. Hierna had men, mede door de economische groei, geen excuus meer ten aanzien van de kiezer. Het Griekse politieke beleid schaadde de beginselen die op de tempel van Apollo staan in

Delphi; “ken uw beperkingen, mijdt overmoed en overdaad schaadt”.

Bij deze pleit ik er dan ook voor de nieuwe ‘EU 2020 strategie’, die ‘as we speak’ ontwikkeld wordt op het Europese niveau, sterk afdwingbaar gemaakt wordt. De EU 2020 strategie is de opvolger van de Lissabonstrategie die van de EU de grootste kenniseconomie ter wereld moest maken. Het geldt als het visionaire (tienjarige) project die enkele lange termijndoeleinden voorstelt waar de EU naar moet evolueren. Bijvoorbeeld een uitgave van 3% van het bbp aan R&D.

Het probleem is niet zozeer de doelen vastleggen waarnaar de EU moet evolueren. Het probleem is een structuur opzetten die deze kan afdwingen, de zogenaamde problematiek van ‘governance’. Er is een noodzaak aan bepaalde penale of belonende economische incentieven te voorzien, indien men wil dat de lidstaten luisteren en serieus werk maken van bepaalde objectieven. Indien dit allemaal vrijblijvend blijft nemen lidstaten vaak korte termijndoelstellingen aan en eindigen ze zoals Griekenland en Spanje. Deze presteerden dan weer wel ‘goed’ wanneer ze naar een toetreding tot de Eurozone streefden. Toen konden er immers zowel geldelijke boetes opgelegd worden als gold er een beloning, de Euro.

Vandaar mijn oproep tot het instellen van een visionaire EU 2020 strategie die de weg moet uitstippelen van de EU voor de komende tien jaar. Opdat ze echter concrete resultaten zou meebrengen is het noodzakelijk afdwingbare elementen hierin op te nemen, en net dit is het element waarvoor grote lidstaten zoveel schrik hebben. Met name; dat een Eurocraat hun de les zou spellen over hun economische beslissingsrecht. Ironisch is dan het feit dat Griekenland nu in samenwerking met de Europese Commissie saneringsplannen heeft opgesteld.

Het is tijd om te evolueren naar een Europese Unie, en niet te langer blijven hangen in een verzameling van landen onder curatele van de grote lidstaten. De dupe hiervan zijn bijvoorbeeld….Griekenland en Spanje.

dinsdag 2 februari 2010

woensdag 27 januari 2010

Nieuwe E-commerce wending?



Artikel in de standaard vandaag, de E-commerce begint steeds meer zijn weg te vinden naar het Belgische consument en ondernemer. De cijfers evolueren gunstig, met name steeds meer mensen hebben vorig jaar reeds een item online aangekocht. Maar het probleem blijft hem natuurlijk zitten in de gebrekkige "cross border online trade".

De E-Commerce zal onvermijdelijk blijven groeien in heel Europa. Om echter het volledige economische potentieel van de E-Commerce te benutten is het noodzakelijk ook een digitale Europese markt te creëren, zoals vermeld in mijn vorige weblog. Toch is dit reeds een positief signaal, België begint immers stilaan zijn ruime achterstand op de buurlanden goed te maken.

Link: http://www.quickonomie.be/nl/persberichten/index.jsp
http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=BL2LDSIA&subsection=214

dinsdag 26 januari 2010

Avatar, China zijn achillespees?


De kogel is door de kerk! De film Avatar mag nu officieel als de meest succesvolle film ooit bestempeld worden. De meesterprent (besproken door mijn broer en mezelf op www.petervanrompuy.be) heeft meer dan 1,8 miljard dollar (!) wereldwijd opgebracht. Daarmee zinkt Avatar het schip van Titanic, ook van de hand van James Cameron, dat tot dusver de meest succesvolle film aller tijden was.

Ik vind dit niet verwonderlijk aangezien Avatar als veel meer dan enkel een film bestempeld kan worden. Het is immers ook de drager van een technologische revolutie en de ontwikkelaar van maatschappelijke onrust. Maar wat bedoel ik juist met die maatschappelijke onrust?

Het volgende namelijk. Avatar heeft zulk een invloed verworven dat de Chinese overheden besloten de film aan banden te leggen. De 2D versie werd uit de zalen gehaald en enkel de 3D versie, die voor de meeste Chinezen te duur is, mocht nog in de zalen vertoond worden. Dit komt bovenop het feit dat in China slechts een twintigtal buitenlandse filmen per jaar vertoond mogen worden.

Met deze maatregel reageerde China op de broeiende Chinese maatschappelijke beweging die zich ging identificeren met de vrijheidsstrijd van de Na’Vi. Vele Chinezen voelden zich immers aangesproken wanneer deze blauwe wezens strijd voerden tegen de mensheid, ter bescherming van hun cultuur en land. China is specialist geworden wanneer het gaat om massale deportaties en onteigeningen. Denk maar aan de massale invoer van Chinese plattelandslieden in Tibet om de veerkracht van de lokale bevolking te breken, of aan de verhuis van meer dan 1,3 miljoen mensen om de drieklovendam te bouwen.

“All the forced removal of old neighbourhoods in China makes us the only earthlings today who can really feel the pain of the Na'vi,"

"For audiences in other countries, such brutal eviction is something outside their imagining. It could only take place on another planet or in China,"


Dit zijn quote’s van twee invloedrijke Chinese columnisten/Bloggers. Ze typeren de dualiteit waarin China verkeert; enerzijds stelt ze haar bevolking steeds meer bloot aan invloeden en bedrijven van buitenaf, en hierbij is het internet natuurlijk de grootste boodschapper, en anderzijds probeert ze net deze onstuitbare stroom van informatie gericht te censureren en tegelijkertijd economisch de vruchten te plukken.
Principes blijven echter slechts principes wanneer er geld mee te verdienen valt. Zo zien we dat de regering van de Chinese provincie Zhangjiajie de naam van een berg heeft omgedoopt tot de ‘Avatar Hallelujah’ berg. Dit omdat één van de makers van Avatar hier tijd had doorgebracht en zich hierop inspireerde bij het creëren van de zwevende bergen van Pandora. De bedoeling is dat de nieuwe naam meer toeristen, en dus meer geld oplevert. Nogal tegenstrijdig met de censuurmaatregelen ten aanzien van de film lijkt me.

Met de censuur van Avatar is China echter nog niet aan zijn proefstuk toe. Zo zien we dat Google recentelijk overweegt om zich uit de Chinese markt te trekken. Dit ondanks het feit dat China de grootste groeimarkt ter wereld is wat betreft potentiële internetgebruikers.

Waarom neemt Google zulke drastische maatregelen in overweging? Omdat de zoekrobot zich in China moet onderwerpen aan hele batterij van censuurregels die de bevolking selectieve informatie moeten aanbieden. En omdat Google recentelijk een ‘Cyber aanval’ moest weerstaan van Chinese hackers die probeerden de gebruikersarchieven van google binnen te dringen. De bedoeling was de Gmail accounts van Chinese verzetsstrijders te ‘Hacken’ om zo vitale informatie te verwerven. Ik kan stilaan begrijpen dat de Chinezen zich beginnen te identificeren met de Na’Vi, zeker indien men weet dat in China meer dan 100.000 mensen in dienst van de censuur van het internet!

Google overweegt hier een dappere afweging te maken, met name de werkingsvrijheid van haar zoekrobot, ten aanzien van de vele Yuan’s die de Chinese markt kan meebrengen. Op één of andere manier lijkt ook dit op een soort van Avatarverhaal, binnenin een andere context. Iedereen staat voor zijn idealen, net zoals de Na’Vi.

Zo zie je dat verhalen meer kunnen zijn dan slechts fantasie, maar ook reële gevolgen kunnen dragen. Verhalen zijn pas overtuigend indien je jezelf in de plaats van de personages kunt plaatsen, indien je ze gelooft. Verhalen kunnen motiveren en verleiden, en kunnen in sommige gevallen zelfs de potentieel grootste economische macht ter wereld, een beetje doen wankelen en dwingen tot maatregelen. Hoelang zal het nog duren, vooraleer de Chinese overheid buigt voor haar vrijheidsstrijders, voor haar Chinese Na’Vi?

P.S: China verving Avatar tevens in de 2D zalen door een film over een Chinees nationalistisch feit in de geschiedenis. Toeval?

Thomas Van Rompuy

donderdag 21 januari 2010

De Europese digitale economie, een ruwe diamant?


Onlangs is mijn oog gevallen op de Europese digitale economie. Na het lezen van enkele studies hierover kwam ik tot de vaststelling dat hier nog heel wat economisch potentieel is. Onbegrijpelijk vond ik dit, in de zelfverklaarde informatiemaatschappij van vandaag.

Ik haal enkele onrustwekkende cijfers aan:

• Slechts 33% van EU populatie heeft laatste jaar iets aangekocht of een dienst besteld online.
• In BE heeft slechts 15% reeds iets in het buitenland aangekocht over internet.
• Eén op twee gelooft dat zijn consumentenrechten afdoende beschermd zijn (dus ook online), dit aantal daalt zelfs lichtjes .
• Mensen hebben meer vertrouwen in online aankopen binnen hun eigen land dan in het buitenland.
• Slechts 1/3 van de Eu consumenten is bereid een aankoop te doen in andere taal bij cross border shopping. Voor België is dit 43%.
• Slechts 7% van alle cross border shopping, gebeurt over het internet.
• Minder dan 10% in de EU heeft dit jaar een online aankoop verricht buiten de nationale landsgrenzen.
• Slechts een kwart van de bedrijven biedt een online catalogus aan, en slechts 10% biedt online betalingsmogelijkheden.
• Slechts 12% van de internetgebruikers in de EU beschouwt transacties op het internet als veilig.

De online Cross Border Trade in Europa laat dus nog sterk te wensen over. In de EU gaat er iets mis bij 60% van alle online aankopen (indien de technische mogelijkheden hier voorhanden zijn), in België is dit zelfs 70%! Uit eigen ervaring kan ik bevestigen dat er bij online aankopen, zeker cross border gemakkelijk iets misloopt. Als dit niet bij de betaling is, dan is het bij de fysieke levering van het product.

In België bleek dat uit een willekeurig gekozen basispakket, bestaande uit alledaagse producten, meer dan 60% niet online beschikbaar was binnen onze landsgrenzen.

Dit ondanks het feit dat op het internet zoeken naar en aankopen van producten een gemiddelde kostenbesparing van 10% meebrengt! Ondanks deze onrustwekkende cijfers blijkt dat in 2008, 12% van de EU bedrijven hun 'turnover' gerealiseerd werd door online trade. U ziet dus welk economisch potentieel hier verloren gaat.

Veel economisch potentieel gaat ook verloren omdat E-commerce bedrijven weigeren producten te verkopen aan consumenten buiten de eigen landsgrenzen. Dit omwille van de veel voorkomende problemen bij leveringen en veel voorkomende fraude bij de betaling.

Men spreekt graag, zowel op nationaal als op Europees niveau, over het bereiken van een Europese interne markt. Wel, het is aan de Europese Commissie en de Raad om deze nieuwe informatiemaatschappij (economisch) volledig te benutten. De Verenigde Staten staan op dit gebied immers al veel verder.

Ik plaats dus een oproep aan de toekomstige nieuwe Commissaris voor telecommunicatie en informatiemaatschappij Neelie Kroes om dit als prioriteit te beschouwen voor de volgende Commissie olv Barosso.

Indien men immers een ééngemaakte Europese interne markt wil bereiken lijkt het me van vitaal belang het snelste medium hiertoe volop aan te wenden, met name het internet. Deze online market stelt de consument in staat, met de klik van een muistoets, producten en diensten over geheel Europa aan te kopen, en dit aan lagere prijzen! Ook voor de aanbieder is het kinderspel om een gehele Europese consumentenmarkt te bereiken.

Om dit te bereiken moet er echter nog heel wat water doorheen de rivier vloeien, zoals de cijfertjes aanhalen. Hier speelt Europa een vitale rol. Zowel de consument als de producent moeten overtuigd worden van de veiligheid, de winstgevendheid en de bescherming van hun rechten.

Hier laat de EU het afweten, er bestaat nog geen centraal online klachtenbureau evenals een Europees online kwaliteitslabel voor ondernemers. Ook het toestaan van een annulatierecht op de betaling, de eerste zeven dagen na aankoop bij onregelmatigheden, kan consumenten over de brug halen.

Het online betalingssysteem van paypal blijkt zéér duur, in de realiteit moet dit Europees gesubsidieed worden of moeten alternatieven uitgedokterd worden om online betalingen (goedkoop) mogelijk te maken.

De generatie van 'Digital Natives' komt nu volop op de arbeidsmarkt en verhoogt spectaculair zijn koopkracht. De tijd is nu voor België en Europa om hierop volop op in te spelen!

Thomas Van Rompuy